Wykład dotyczy problematyki okoliczności wyłączających bezprawność czynu, a tym samym i jego przestępność (tzw. kontratypy). Na gruncie prawa karnego stanowią one jedną z podstaw uchylenia odpowiedzialności karnej w sytuacjach, w których zachowanie sprawcy wypełnia znamiona przestępstwa, a więc odpowiada opisowi czynu zabronionego przez ustawę i zagrożonego sankcją karną. Prawo karne, realizując funkcję gwarancyjną, tworzy możliwie wyraźne i pewne granica odpowiedzialności - i nieodpowiedzialności - karnej, operując konstrukcją typu przestępstwa, będącego efektem ustawowej procedury tzw. typizacji. Opisuje zachowania objęte zakazem karnym przy pomocy ustawowych znamion, czyli cech specyficznych dla danego czynu zabronionego. Na tym tle kontratypizacja - jako rodzaj procedury odwróconej w stosunku do typizacji - ustala normatywną istotę i granice okoliczności, które odpowiedzialność karną wyłączają. Do katalogu tych okoliczności należą zarówno te, które tradycyjnie opisywane są w ustawie karnej, m.in. obrona konieczna, stan wyższej konieczności, zatrzymanie obywatelskie czy dozwolone ryzyko, jak i takie, które są rezultatem praktyki orzeczniczej i wykładni dogmatycznej (m.in. zgoda pokrzywdzonego, ryzyko sportowe, karcenie wychowawcze czy zachowania zwyczajowe - tzw. kontratypy pozaustawowe).