"Magia liczb, magia symetrii, magia chemii" - wykład prof. dr. hab. Adama Jezierskiego (09.04.2003)

W ramach imprez "okołofestiwalowych" 9 kwietnia 2003 w Auli IX LO im. Juliusza Słowackiego we Wrocławiu odbył się adresowany do młodzieży wykład prof. dr. hab. Adama Jezierskiego pt.: "Magia liczb, magia symetrii, magia chemii". Prelegent jest prodziekanem Wydziału Chemii UWr i Koordynatorem Dolnośląskiego Festiwalu Nauki na UWr.

Pojawiające się trzykrotnie w tytule słowo MAGIA nieodłącznie związane jest z pojęciem ALCHEMIA. Ta jedna z najstarszych dziedzin wiedzy opierająca się na myśleniu mistycznym i magicznym, w toku przeobrażeń w nowoczesną naukę dała podstawy CHEMII. Rozwój żadnej nauki ścisłej nie byłby możliwy gdyby nie LICZBY. To one w chemii porządkują zarówno budowę cząsteczek, jak i układ okresowy pierwiastków. Ponieważ natura lubi SYMETRIĘ, szczególnie hołubi wszystko, co parzyste lub foremne.

Z tego właśnie względu alchemicy tak upodobali sobie pięć powiązanych z żywiołami brył platońskich: sześcian (symbolizujący Ziemię), czworościan foremny (Ogień), ośmiościan foremny (Powietrze), dwudziestościan foremny (Woda) i dwunastościan foremny (Kosmos).

Dziś wiemy, że bryły te istnieją w otaczającym nas świecie, a możemy je odnaleźć w strukturze sieci jonowych, w strukturze krzemianów, związkach koordynacyjnych metali czy w postaci kapsyd wirusów.

Wykład profesora Jezierskiego dotyczył nie tylko nauk ścisłych, takich jak fizyka, matematyka czy chemia. Obfitował on w ciekawostki humanistyczne w postaci licznych ilustracji zaczerpniętych ze starych ksiąg i manuskryptów oraz cytatów np. z W. Blake'a:

"W ziarnku piasku ujrzeć świat cały,
Całe niebo - w kwiatku koniczyny,
Nieskończoność zmieścić w dłoni małej,
Wieczność - poznać w ciągu godziny"
(tłumaczenie Stanisława Barańczaka)

Słowa te podkreślają istotę dążenia do prawdy, poznania świata i nas samych za pośrednictwem wiedzy, co szczególnie w dzisiejszym świecie jawi się jako mądre przesłanie dla młodzieży.

tekst i zdjęcia: Małgorzata Smutkiewicz