Discovery

 

english version english
Wydarzenia VII DFN Festiwal Nauki w w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN

Przemysław Dereń

Jak i poprzednio tak i podczas trwania tegorocznej edycji Festiwalu potwierdziły się następujące tendencje: po pierwsze największe zainteresowanie wzbudziły wszystkie imprezy organizowane podczas weekendu a także wszelkie pokazy, na których przedstawiano "widowiskowe" aspekty nauki. Na przykład na pokaz, do czego służyć nam mogą niskie temperatury przyszło ponad 200 osób, głównie uczniowie liceum i gimnazjum. Z wielkim zainteresowaniem oglądali eksperymenty, w których pokazywano jak zmieniają się właściwości znanych dobrze materiałów. Ze zdumieniem patrzono na gumowe gwoździe wbijane w deskę, słuchano dźwięku dzwonka wykonanego z ołowiu. Badano drut, który z drutu oporowego zmieniał się w doskonały przewodnik prądu, obserwowano unoszące się jakby na niewidzialnej nici ciała. Te nowe właściwości otrzymywać dzięki niskim temperaturom uzyskaną ze skroplonych gazów.

Dużym zainteresowaniem cieszyła się dyskusja panelowa o tym jak pytania fizyki i chemii burzą świat. Znakomici uczestnicy, jak prof. Jan Klamut z INTiBS PAN oraz prof. Adam Jezierski z Uniwersytetu Wrocławskiego dyskutowali o zmianach postrzegania świata wraz z rozwojem nauki. O tym jak nauka przechodziła od opisu świata opartego na codziennych obserwacjach do współczesnego języka fizyki i chemii, który z codziennym naszym doświadczeniem i tzw. "zdrowym rozsądkiem" ma nie wiele wspólnego. No, bo jak wyobrazić sobie cząstkę, która nie ma masy, - czyli foton? Jak to jest możliwe, że elektron może być jednocześnie w dwóch miejscach z prawdopodobieństwem 50 %? Albo też, że równoczesność jest zależna od układu odniesienia. Postawione pytania zapewne nie uporządkowały świata słuchaczom, ale za to zarysowały przynajmniej złożoność opisu.

Jak zwykle dopisali fani literatury science-fiction (SF), którzy tłumnie przybyli do Instytutu i pomimo późnej pory nie chcieli się rozstać ze swoimi ulubionymi autorami. Spotkanie, jak co roku, prowadził Andrzej Drzewiński a jego gościem był Kareta Wrocławski, autor powieści i opowiadań. Przyszedł na spotkanie jako autor czterogłowy, bo w osobach Andrzeja Drzewińskiego, Adama Cebuli, Eugeniusza Dębskiego i Piotra Surmiaka. Przy okazji rozszyfrowana została zagadka tego pseudonimu. W towarzystwie tłumacza Andrzeja Sawickiego prowadzono dyskusję o współczesnej literaturze SF, pomysłach rodem z "poważnej nauki", które można by wykorzystać w literaturze science fiction i o planach twórczych autora (ów).

Po raz pierwszy chyba Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN zaprosił swoich gości do uczestniczenia w przeprowadzanych tu eksperymentach. Goście mogli syntetyzować próbki o rozmiarach rzędu nano-metrów, czyli 0,000000001 m. Były wprawdzie bardzo małe, ale dzięki temu, że po ich syntezie otrzymano je w bardzo dużej ilości można było je obejrzeć nawet gołym okiem a potem podglądnąć w Mikroskopie Elektronowym. Dodatkowo można było je schłodzić do temperatur bliskich Zera absolutnego to jest do 30 mK !

Na warsztatach krystalograficznych, każdy z uczestników mógł sprawdzić czy posiadane w domu precjoza są np. diamentami. Okazało się, ku rozpaczy pewnej pani, że piękny pierścionek zaręczynowy ozdobiony jest ładnie wyglądającym, lecz pospolitym szkiełkiem.

Już Stańczyk przechodząc się po rynku krakowskim stwierdził, że Polacy najlepiej znają się na polityce i medycynie. Zatem jak należało się spodziewać wykład o zastosowaniach laserów w medycynie cieszył się dużym zainteresowaniem. Inne wykłady jak na przykład o paradoksach w fizyce, czy też o bardzo małych obiektach, czyli o rozwijającej się nowej dziedzinie wiedzy; nanotechnologii czy o najnowszych zastosowaniach nadprzewodników cieszyły się zainteresowaniem słuchaczy znających przynajmniej podstawy fizyki.

Nowością Festiwalową była propozycja warsztatów skierowana do młodych badaczy. Podczas warsztatu o zagadkach kwantowej teorii magnetyzmu młodzi adepci nauki mogli wraz z prowadzącym je, doc. Romualdem Lemańskim przeprowadzić obliczenia właściwości magnetycznych prostych obiektów stosując język fizyki i chemii kwantowej. Wprawdzie warsztaty te były skierowane do bardzo wąskiej grupy, ale przybyli słuchacze tak byli zafascynowani rozwiązywanym problemem oraz dyskusją otrzymywanych wyników, że nie mogli się rozstać.

W roku 2004 w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN przygotowano jedenaście różnych imprez w trzech kategoriach.

I. W kategorii Intelektualna wspinaczka człowieka - Nauki ścisłe przygotowano:

Wykłady :

  • Przełom technologiczny, czyli o najnowszych zastosowaniach nadprzewodników dr Tomasz Zaleski
  • Paradoksy w fizyce doc. dr hab. Tadeusz Kopeć
  • Lasery w medycynie doc. dr hab. Przemysław Dereń

Pokazy:

  • Do czego mogą przydać się nam niskie temperatury - nadprzewodnictwo dr inż. Marcin Matusiak

Warsztaty:

  • Zagadki kwantowej teorii magnetyzmu doc. dr hab. Romuald Lemański
  • Osiąganie niskich temperatur , dr Ryszard Wawryk
  • Czy masz w domu diament?, prof. Adam Pietraszko, doc. dr hab. Marek Wołcyrz

Dyskusję panelową

  • Czy pytania fizyki i chemii burzą świat, doc. dr hab. Przemysław Dereń, prof. Jan Klamut, prof. Adam Jezierski

II. W kategorii Piękno słowa i pięknym słowem. Rzecz o humanistyce i humanizmie nauki. Smak historii przygotowano

Dyskusję panelową

  • Sience fantasy, czyli między fantastyką a nauką, Andrzej Drzewiński, Adam Cebula, Eugeniusz Dębski, Piotr Surmiak,

Andrzej Sawicki

III. W kategorii Coraz mniejsze a sprytniejsze. Rzecz o nanotechnologii i nanotechnikach... przygotowano:

Wykład:

  • Coraz mniejsze a sprytniejsze - rzecz o nanotechnologii i nanotechnikach, prof. Jerzy Hanuza

Warsztat:

  • Otrzymywanie nanocząstek i ich obserwacja w mikroskopie elektronowym dr Mirosław Zawadzki, mgr Ludwina Krajczyk

DRUKUJ drukuj

Bądź poinformowany subskrybuj biuletyn

Jeżeli chcesz otrzymywać nasz Biuletyn dodaj swój adres do listy wysyłkowej (wykorzystaj poniższy formularz). Aby zrezygnować z subskrybcji Biuletynu wykorzystaj powyższy formularz (zaznacz opcję usuń adres).

Contact form submitted!
Dziękujemy za wysłanie formularza.
Member of European Science Events Association       PLACES project        *